“Which side are you on?” Με αφορμή τη μαζική εξέγερση στο Χονγκ Κονγκ

Γράφει ο Χάρης Παπαδόπουλος

Υπάρχει μια πληγή που κακοφορμίζει μέσα στην Αριστερά, ιδιαίτερα στις πιο «αδιαπραγμάτευτα ταξικές» πτέρυγές της. Πρόκειται για τους «εισαγγελείς» των κινημάτων.

Μια σειρά άνθρωποι και ολόκληρες πολιτικές τάσεις έχουν απογοητευθεί και κουραστεί από την ταξική πάλη και τις ήττες που έχουν κατά καιρούς δοκιμάσει στις στροφές της. Αυτοί οι άνθρωποι όμως δεν μένουν μόνο στην ηττοπάθεια, δεν καθυστερούν απλώς το βήμα τους σε σχέση με τα νέα κάθε φορά καθήκοντα. Αντίθετα, επιλέγουν μια αφ’ υψηλού στάση απέναντι σε αρκετά από τα νέα κινήματα που ξεσπούν στον κόσμο. Αυτό μάλλον τούς φαίνεται λιγότερο δυσβάσταχτη υποχρέωση.

Οι ηττημένοι τού χτες γίνονται οι αυτόκλητοι αυστηροί κριτές των νέων αγωνιστών και αγωνιστριών που βγαίνουν στον δρόμο. Αναλύουν με σκεπτικισμό τη σύνθεση των κινημάτων και ανακαλύπτουν πάντοτε πως τα νέα αυτά σκιρτήματα δεν διαθέτουν απόλυτη  ταξική και επαναστατική καθαρότητα. Οπότε τα κατακεραυνώνουν εκ του ασφαλούς. Και έτσι γλιτώνουν από το βάρος να κάνουν κάτι με αυτά, να εκμεταλλευτούν το ωστικό τους κύμα, να δώσουν μάχες κόντρα στις λανθασμένες ιδέες που υπάρχουν στο εσωτερικό τους και εν γένει να σφυρηλατηθούν με αφορμή τα νέα κάθε φορά κινηματικά επίδικα που προκύπτουν.

Το ΚΚΕ κράτησε τέτοια στάση απέναντι στους «Αγανακτισμένους» των πλατειών, πριν έρθει ο ΣΥΡΙΖΑ στην κυβέρνηση, όπως και απέναντι στο κίνημα του ΟΧΙ στο δημοψήφισμα του 2015. Και δεν παρέλειψε, μόλις πέρυσι, να επιτεθεί με ελεεινό τρόπο στο κίνημα των «Κίτρινων Γιλέκων» στη Γαλλία.

Αν διασώθηκε το κόμμα αυτό ως τώρα, παρά τη συστηματικά αλαζονική και διασπαστική του στάση, είναι επειδή η προδοσία του ΣΥΡΙΖΑ έσπειρε την πανωλεθρία και τη διάλυση σε όλη την Αριστερά και μετατόπισε την ατζέντα από το πώς θα πάμε παρακάτω ως κίνημα στο πώς θα κρατήσουμε το κεφάλι έξω από το νερό. Και εδώ το ΚΚΕ με τις οργανωμένες δυνάμεις που κρατά, καθώς και την κοινοβουλευτική του παρουσία, μπόρεσε πράγματι να σταθεί όρθιο καλύτερα από κάθε άλλη συλλογικότητα μέσα στην Αριστερά.

Η περίπτωση του Χονγκ Κονγκ

Εδώ και αρκετούς μήνες ένα εκπληκτικό κίνημα μαζών σαρώνει το νησί-σύμβολο του χρηματιστικού κεφαλαίου. Ο βράχος του Χονγκ Κονγκ με τα εφτά εκατομμύρια πληθυσμό πρόκειται να ενσωματωθεί πλήρως στην Κίνα το 2047. Ως τότε οι πολίτες του ζουν ένα ιδιότυπο καθεστώς κουτσουρεμένης κοινοβουλευτικής δημοκρατίας: Η κυβερνήτης του νησιού Κάρι Λαμ είναι διορισμένη από το Κινεζικό κράτος, ενώ οι περισσότεροι αντιπρόσωποι του Νομοθετικού Συμβούλιου -που παίζει τον ρόλο του τοπικού κοινοβουλίου- δεν είναι εκλεγμένοι ούτε καν τυπικά, αλλά διορίζονται κατευθείαν από επιχειρηματικούς ομίλους.

Η κινεζική «Λαϊκή Δημοκρατία» παρεμβαίνει απροκάλυπτα στη σύνθεση και στις αποφάσεις αυτού του Νομοθετικού Συμβουλίου. Όχι φυσικά για να εμποδίσει τους εκπροσώπους των οικονομικών τραστ. Αυτοί είναι τα αγαπημένα παιδιά του Κινεζικού Κομμουνιστικού Κόμματος που κάνει μπίζνες μαζί τους. Ούτε βέβαια επιχειρεί το Πεκίνο να προστατεύσει τους/τις μετανάστ(ρι)ες από την ηπειρωτική χώρα που στο Χονγκ Κονγκ γίνονται θύματα ρατσισμού και διακρίσεων.

Το πρόβλημα της κινέζικης ηγεσίας είναι η Αριστερά και τα κινήματα, που στο Χονγκ Κονγκ διαθέτουν ακόμη κάποια δικαιώματα, τα οποία παραμένουν εντελώς αδιανόητα στην ηπειρωτική Κίνα. Έτσι, όπως αναφέρει ο Πέτρος Τσάγγαρης σε σχετικό άρθρο του στην «Εργατική Αριστερά», ο αριστερός -και πρώην τροτσκιστής- ηγέτης Λέουνγκ-Κουόκ-Χανγκ, γνωστός στα κινήματα ως ο «Μακρυμάλλης», εκλέχτηκε στο Νομοθετικό Συμβούλιο του Χονγκ Κονγκ αλλά η εκλογή του ακυρώθηκε με παρέμβαση του Πεκίνου. Πρόκειται για τον άνθρωπο-σύμβολο της υπεράσπισης των μεταναστ(ρι)ών από την ηπειρωτική χώρα.

Ο νόμος έκδοσης

Η αφορμή για να ξεσπάσει η οργή κατά του Πεκίνου ήταν ένα νομοσχέδιο. Αυτό έδινε το δικαίωμα στην τοπική εξουσία να παραδίδει στην κινεζική «Λαϊκή Δημοκρατία» για να δικαστούν εκεί πολίτες που κατηγορούνται για δράσεις, οι οποίες στο Χονγκ-Κονγκ είναι απόλυτα νόμιμες. Ήταν φανερό πως ο στόχος του Πεκίνου ήταν οι ακτιβιστές της Αριστεράς και συνδικαλιστές.

Οι διαδηλώσεις κατά του νόμου ήταν τόσο μαζικές στο Χονγκ Κονγκ, ώστε η κυβερνήτης ανέστειλε προσωρινά την ψήφισή του. Όμως οι διαδηλώσεις φούντωσαν περισσότερο μέσα στο καλοκαίρι παρά την αναστολή: οι μαχητ(ρι)ες των δρόμων απαίτησαν την πλήρη απόσυρση του νόμου και την παραίτηση της κυβερνήτη. Στις 27 Ιούλη κατέβηκαν στην πορεία δύο εκατομμύρια άτομα: πάνω από το ένα τέταρτο του πληθυσμού. Στις 5 Αυγούστου η αντίστοιχη πορεία συνοδεύτηκε με γενική απεργία και οικονομικά αιτήματα και είχε σημαντική επιτυχία –γεγονός πρωτοφανέρωτο στο Χονγκ Κονγκ.

Η συνέχεια αυτής της οργισμένης κίνησης των μαζών δεν είναι φυσικά δεδομένη. Το κίνημα δεν φαίνεται να έχει καμιά διαδικασία ανάδειξης αλλά και ελέγχου των ηγετών του, κανέναν τρόπο οργάνωσης του πλήθους. Αυτό το ζήτημα σε μια μετωπική αντιπαράθεση με το κράτος δεν είναι καθόλου αμελητέο.

Μια άλλη τροχοπέδη είναι πως τμήματα των διαδηλωτών προσδοκούν λύση του δράματος με παρέμβαση της Δύσης. Συχνά τα ίδια κομμάτια εκφράζουν ρατσιστικές προκαταλήψεις απέναντι στους/τις μετανάστ(ρι)ες της ενδοχώρας. Αν και σε καμιά περίπτωση δεν χαρακτηρίζουν όλο το κίνημα, αυτές οι δυνάμεις είναι ικανές να το δυσφημήσουν και να το εμποδίσουν να βρει διεθνή αλληλεγγύη.

Όμως το πρόβλημα των προβλημάτων φοβούμαστε πως θα αποδειχθεί η έλλειψη σύνδεσης με το κινέζικο προλεταριάτο της ενδοχώρας. Όσο η αγανάκτηση κατά της ηγεσίας του Πεκίνου παραμένει περιορισμένη πάνω στον βράχο του Χονγκ Κονγκ είναι πάντοτε επίφοβο να εκφυλιστεί και να συντριβεί. Επειδή η Επανάσταση μοιάζει με το ποδήλατο: Αν δεν προχωρήσει θα πέσει.

Και η Αριστερά στην Ελλάδα δεν πήρε καν χαμπάρι

Πάντως, αυτή που σίγουρα δεν θα προχωρήσει θα είναι εκείνη η Αριστερά που αρνείται να συντονιστεί με τα κινήματα μαζών όπου γης και να πάρει μαθήματα από τις μάχες τους. Όπως με τις μάχες που δίνει το κίνημα -και η μικρή επαναστατική πρωτοπορία-στο Χονγκ Κονγκ σήμερα.

Αν ανατρέξουμε στις σελίδες του Ριζοσπάστη ή στην ιστοσελίδα  «Ίσκρα» του Αριστερού Ρεύματος της ΛΑΕ θα αντικρύσουμε μια θλιβερή εικόνα: Το κίνημα μαζών του Χονγκ Κονγκ αναφέρεται μόνο για να δηλωθεί πως «αξιοποιείται» από τον δυτικό ιμπεριαλισμό με σκοπό να πιέσει την κινεζική ηγεσία.

Ενώ τα νέα από το Χονγκ Κονγκ που δημοσιεύουν αυτά τα μέσα είναι συχνά το πρόσχημα για να αντιγραφεί επί λέξει η τελευταία κάθε φορά ανακοίνωση  του πρακτορείου ειδήσεων του Πεκίνου.   

Και, για να κάνουμε αναφορά ειδικά στον Ριζοσπάστη, οι ειδήσεις από το Χονγκ Κονγκ ξεπετιούνται κατά κανόνα σε μονόστηλα, σαν να μην άξιζε να αφιερωθεί παραπάνω χώρος για ένα ιδιαίτερα επίμονο και μαχητικό κίνημα μαζών που πονοκεφαλιάζει τόσο φανερά το Πεκίνο, την ηγεσία της πιο πολυπληθούς χώρας του πλανήτη. 

Έτσι, μέχρι στιγμής και μέσα σε αυτό το κλίμα στην Ελλάδα, πουθενά δεν οργανώθηκε κάποια πορεία αλληλεγγύης με το κίνημα που δέχεται ανελέητες επιθέσεις από την αστυνομία, τους μαφιόζους των συνόρων Χονγκ Κονγκ και ηπειρωτικής Κίνας, αλλά και συνεχείς απειλές εισβολής από τον κινεζικό στρατό. Και πουθενά, από όσο γνωρίζουμε, δεν έχει καλεστεί έστω μια συζήτηση μέσα στην Αριστερά στη χώρα μας για τα μαθήματα του κινήματος του Χονγκ Κονγκ. 

Αλήθεια, ακόμη και αν το κίνημα του Χονγκ Κονγκ είναι τόσο «αποπροσανατολισμένο» όπως το παρουσιάζουν οι πένες του Ριζοσπάστη, δεν θα έπρεπε να γίνει κάποια έρευνα και να βγουν χρήσιμα συμπεράσματα; Πώς οι ιμπεριαλιστές έγιναν ξαφνικά ικανοί να οργανώνουν αυτοί κινήματα μαζών, ενώ αδυνατούν να το κάνουν οι επαναστατικές δυνάμεις; Ακόμη και αν η εξέγερση των μαζών στο Χονγκ Κονγκ ήταν ένα λαϊκό κίνημα απόλυτα ελεγχόμενο από τη Δεξιά και την Αμερικάνικη και την Καναδική Πρεσβεία, όπως αφήνει ο Ριζοσπάστης να εννοηθεί χωρίς να το δηλώνει ποτέ καθαρά, γιατί να μην μάθουμε κάτι παραπάνω γι αυτό; Γιατί να μην διδαχτούμε και εμείς από τους εχθρούς μας;

Ο Λένιν στην εποχή του καυτηρίαζε δηκτικά αυτούς τους αυστηρούς και περισπούδαστους κριτές των κινημάτων. Έγραφε πως υπάρχουν ορισμένοι άνθρωποι που νομίζουν πως η πάλη των τάξεων σημαίνει πως από τη μια μεριά παρατάσσεται ένας στρατός που γράφει στις σημαίες του: «Εμείς παλεύουμε για τον Σοσιαλισμό», ενώ απέναντι κάποιοι άλλοι αναγγέλλουν: «Εμείς παλεύουμε  για τον Καπιταλισμό». Και αυτοί οι στρατοί συγκρούονται και το αποτέλεσμα της σύγκρουσής τους είναι η ταξική πάλη.

Όμως όποιος αναζητά τέτοια χημικά καθαρή Επανάσταση δεν θα τη βρει ποτέ. Οι μάζες, όταν επιτέλους κατεβαίνουν να αγωνιστούν για τα συμφέροντά τους, το κάνουν κουβαλώντας μαζί τους τις καθυστερημένες ιδέες και τις προκαταλήψεις τους. Και η δουλειά των πραγματικών κομμουνιστ(ρι)ών είναι να παλέψουν μαζί τους για τα κοινά συμφέροντα όλης της εργατικής τάξης και των καταπιεσμένων. Και, ταυτόχρονα, να δώσουν ανυποχώρητα τη μάχη ενάντια στις λανθασμένες ιδέες που εμποδίζουν το προχώρημα του αγώνα.

Αυτά έλεγε ο γέρο Λένιν, που κατόρθωσε να καθοδηγήσει τη μεγαλύτερη εργατική επανάσταση της Ιστορίας. Αλλά για τους υπερόπτες της κοινοβουλευτικής -και μη- Αριστεράς στην Ελλάδα, αυτά είναι ψιλά γράμματα. 

* Το άρθρο είναι δημοσιευμένο στο φύλλο 4 (Οκτώβρης 2019) της εφημερίδας «Η Κόκκινη», που κυκλοφορεί

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s