Γράφει η Μαρία Πλαγερά

Από τις τραγωδίες στην αρχαία Ελλάδα μέχρι το θέατρο του Σαίξπηρ έχουμε φτάσει σήμερα στις σκηνές των drag show. Το drag στην πραγματικότητα υπήρχε πολύ πριν φτάσουμε στο σήμερα, από τις όπερες μπαρόκ μέχρι το θέατρο Kabuki στην Ιαπωνία. Την εποχή που έγραφε ο Σαίξπηρ, οι γυναίκες δεν είχαν θέση στο θέατρο ως ηθοποιοί. Επομένως όλους τους ρόλους τούς υποδύονταν άντρες. Το ίδιο ακριβώς, δηλαδή, που συνέβαινε και στην αρχαία Ελλάδα. Οι γυναίκες ήταν «απαγορευμένες» στο θέατρο. Δεν γνωρίζουμε με βεβαιότητα την προέλευση του όρου. Πιθανόν αποτελεί συντομογραφία για τη φράση dressed as a girl. Σήμερα η λέξη drag (ντραγκ) έχει ευρεία έννοια και αποτελεί όρο ομπρέλα. Το ντραγκ, όπως είναι σήμερα, ξεκίνησε στα γκέι κλαμπ και μπαρ της Νέας Υόρκης τις δεκαετίες 1920-1930, με ένα από αυτά να είναι το Stonewall. Σταδιακά άρχισαν να δημιουργούνται τα houses, με τις drag mothers να δημιουργούν δικές τους οικογένειες και να διαδίδουν την τέχνη του drag. Έτσι εξελίχθηκε το ντραγκ και έγινε τρόπος διασκέδασης σε πολλά gay, lesbian bar και κλαμπ στην Ευρώπη και στην Ελλάδα.

Έτσι σήμερα έχουμε τις drag queens ή εναλλακτικά female impersonator, δηλαδή άτομα ανεξαρτήτως φύλου, που παριστάνουν γυναικείες φιγούρες με μια «υπερβολή» στην εμφάνισή τους και τους drag kings ή male impersonator, δηλαδή άτομα (ανεξαρτήτως φύλου), που παριστάνουν αντρικές φιγούρες. Βέβαια η τέχνη του drag έχει εξελιχθεί σήμερα φεύγοντας από το δίπολο. Στη σκηνή του ντραγκ υπάρχουν άτομα, που στην καθημερινή τους ζωή δεν συμβαδίζουν με κάποιο από τα δύο φύλα (gender fluid, non binary, gender non conforming κ.ά.) και μπορεί να είναι drag kings/queens και drag performers, που στη σκηνή δεν αναπαριστούν κάποιο από τα δύο φύλα και συνήθως δεν αυτοπροσδιορίζονται ως drag kings ή drag queens, καθώς αυτοί οι δύο όροι κυμαίνονται στο έμφυλο δίπολο. Έτσι η τέχνη του drag αποτελεί έκφραση και αναπαράσταση φύλου χωρίς περιορισμούς βγαίνοντας από τις νόρμες και το δίπολο.

Στο drag συνδυάζονται πολλές τέχνες και συνήθως τα drag performers στήνουν κυρίως μόνα τους τα shows τους. Σημαντικό ρόλο παίζει η ενδυματολογία. Τα ρούχα συνήθως είναι πρωτότυπα ή συνδυάζονται με ιδιαίτερους τρόπους με την προσθήκη αξεσουάρ. Επίσης μέρος της εμφάνισης αποτελεί πολλές φορές το binding και το packing για αναπαραστάσεις αρρενωπότητας. Για αναπαραστάσεις θηλυκότητας είναι το pudding και το tacking, τα οποία αποτελούν μεθόδους προσομοίωσης στήθους και γεννητικών οργάνων. Εκτός αυτών στο drag είναι απαραίτητο το μακιγιάζ, με το οποίο πολλές φορές αλλάζουν τα χαρακτηριστικά του προσώπου. Τέλος, μια περούκα ή ένα χτένισμα μπορεί να απογειώσει την εμφάνιση. Στη σκηνή συνήθως τα άτομα χορεύουν, κάνουν lipsync, τραγουδάνε, και σίγουρα δεν λείπει η θεατρικότητα. Στη σκηνή δεν υπάρχουν περιορισμοί και μπορεί να συνυπάρξει οποιαδήποτε τέχνη, όπως η φωτογραφία, τα εικαστικά ή η ποίηση. Έτσι η τέχνη του drag ξεκίνησε από το θέατρο και έχει εξαπλωθεί σε όλες τις τέχνες.

Για όλα τα φύλα. Χωρίς περιορισμούς.

Σήμερα θα γνωρίσουμε τον Mister Pielle, έναν νεοεμφανιζόμενο Drag king στη Θεσσαλονίκη, που μέχρι τώρα έχει κάνει τρεις εμφανίσεις. Τον γνωρίσαμε στο Στέκι Μεταναστ(ρι)ών στο φεστιβάλ της Φylis και σήμερα συναντηθήκαμε για να γνωριστούμε καλύτερα.

*Τη συνέντευξη για την «Κόκκινη» πήρε η Μαρία Πλαγερά

Τι είναι το drag για εσένα;

Για αρχή, το drag είναι όλες οι τέχνες μαζί. Είναι τέχνη. Με το drag βγάζω με κάθε τρόπο όλη μου την καλλιτεχνική φύση. Δεν θα μπορούσα εναλλακτικά να συνδέσω όλες αυτές τις τέχνες σε μία σκηνή. Υπάρχει απόλυτη ελευθερία να ασχοληθώ και να πειραματιστώ με όποια τέχνη και όσο θέλω. Έτσι έχω την ευκαιρία να (ξανα)ασχοληθώ με τέχνες, με τις οποίες out of drag δεν ασχολούμουν, παρότι το ήθελα, όπως για παράδειγμα το μακιγιάζ. Βέβαια πέρα από τέχνη είναι και βίωμα φύλου. Αναπαριστώντας έναν –ιδανικό- άντρα, βιώνω το φύλο μου με έναν τρόπο, που δεν θα συνέβαινε στην καθημερινότητά μου. Μέσα από την αναζήτηση τού ποιος είναι ο Mr. Pielle, τελικά φτάνω στην αναζήτηση και της εαυτής μου, διανύοντας ένα όμορφο ταξίδι εξερεύνησης του φύλου μου. Μέσα από το drag βιώνω τα στερεότυπα για τις αρρενωπότητες όντας κουήρ, επανακειοποιούμενη αυτά. Τέλος και πιο σημαντικό, το drag είναι πολιτική πράξη. Μέσω της μουσικής και του χορού εκφέρω πολιτικό λόγο χωρίς καν να μιλήσω. Ας πούμε, ένα κομμάτι με έντονο πολιτικό χαρακτήρα θεωρώ είναι το «Κανένας Θεός» με δικούς μου στίχους και μουσική. Εκφράζει τον προβληματισμό, αλλά και τη διαπίστωση του Mr. Pielle ότι δεν υπάρχει θεός. Ο καθένας έχει τον δικό του θεό, οπότε ο θεός είναι ο ίδιος του ο εαυτός.

Πώς θέλησες να ξεκινήσεις να ασχολείσαι με το drag performance;

Νομίζω όλα ξεκίνησαν στο POPfest στον Βόλο το 2022 τον Ιούνιο. Έχοντας μεγαλώσει στον Βόλο πάντα το είχα καημό να δω αυτή την κουήρ κοινότητα εκεί. Ε, είδα το νεοεμφανιζόμενο jerrypouxerei και τη Donatella και μου έκανε κλικ. Κάπως ήταν διαφορετικό αυτό το drag show που είδα. Βασικά ήταν η πρώτη φορά που είδα drag king και ήταν σαν να μπορούσα να με δω. Δηλαδή σε προηγούμενα drag show που είχα δει, δεν ταυτιζόμουν με κάποια drag queen. Αφού είδα το jerry, σκέφτηκα «αυτό θέλω να το κάνω κι εγώ».

Μπορείς να μας αναφέρεις λίγα πράγματα για το κομμάτι των drag king, μιας και αυτή η πτυχή δεν έχει λάβει μέχρι στιγμής έκταση;

Όσον αφορά τους drag king, δυστυχώς είναι μια κατηγορία που δεν έχει εξελιχθεί στον ίδιο βαθμό με τις drag queens. Ιδιαίτερα στην Ελλάδα. Αυτό θεωρώ πως οφείλεται στην πατριαρχία και πως ακόμη και στην τέχνη του ντραγκ υπερισχύουν αρρενωπότητες (εκτός drag), που παριστάνουν θηλυκότητες. Και καθότι οι θηλυκότητες αποτελούν ακόμη καταπιεσμένο μέρος της κοινωνίας, υπάρχει ίσως μεγαλύτερη ανάγκη για αναπαράσταση αυτών –που αυτή μάλλον είναι μια λίγο πιο αισιόδοξη οπτική. Ακόμη, σημαντικό ρόλο παίζει η ανάδειξη και αναπαράσταση των drag king στην τηλεόραση. Στο RauPaul drag race δεν υπάρχει αναπαράσταση των drag king και σίγουρα αυτό έχει επηρεάσει αρνητικά την ορατότητα των drag king. Δεν πρόκειται, ωστόσο, για κάτι καινούριο. Ιστορικά ξεκίνησαν να υπάρχουν την ίδια περίοδο, κατά την οποία εμφανίστηκαν και οι drag queens. Ο κυριότερος λόγος που θεωρώ ότι δεν έχει ανθίσει η drag king κοινότητα είναι τα σεξιστικά και πατριαρχικά κατάλοιπα, που έχουν μείνει ακόμη και μέσα στη λοατκια+ κοινότητα.

Πώς προέκυψε αυτό το όνομα; Σημαίνει κάτι συγκεκριμένο;

Τη ρίζα του ονόματος Pielle την κρατάω κρυφή. Μπορείς να πεις ότι είναι δημιούργημα της φαντασίας μου. Αυτό το όνομα το χρησιμοποιώ και out of drag, αλλά in drag είμαι ο Mister Pielle. Χρησιμοποιώντας το όνομα Πιέλ στην καθημερινότητά μου, ως καλλιτεχνικό και ως drag name, νιώθω μεγαλύτερη σύνδεση με τη drag persona μου και την καλλιτεχνική μου πλευρά. Καμιά φορά βέβαια μπορεί να ακούσεις να με αποκαλούν με το βαφτιστικό μου, το οποίο χρησιμοποιώ ακόμη. Σίγουρα δεν θα ήθελα να με αναφέρει κάποιο ως «κύριος Πιέλε». Ακούγεται όλο λάθος.

Πώς βλέπεις την πορεία σου από τότε μέχρι σήμερα;

Κοίτα, ακόμη είμαι νεογέννητο! Το μόνο που μπορώ να πω, είναι ότι από τότε που δοκίμασα σπίτι μου το πρώτο μου μακιγιάζ μέχρι τώρα, έχω μάθει πολλές νέες τεχνικές ψάχνοντας και ρωτώντας και παρατηρώντας πώς φαίνομαι στις φωτογραφίες και τι θέλω να αλλάξω. Δηλαδή τους πρώτους 9-10 μήνες έμεινα στη ντουλάπα μου δοκιμάζοντας και πειραματιζόμενος με νέα μακιγιάζ και ρούχα. Η πρώτη φορά που βγήκα in drag στην πραγματικότητα, ήταν στις απόκριες τον Φεβρουάριο. Ακριβώς γιατί ένιωθα ότι δεν θα κριθώ. Και μετά στο battle lipsynck στο Κράου. Μετά στο Στέκι Μεταναστ(ρι)ών κι έρχονται κι άλλες εμφανίσεις. Κάθε μου εμφάνιση μέχρι τώρα είναι διαφορετική και η πρώτη μου φορά για κάθε εμφάνιση, αφού είναι σε διαφορετικούς χώρους με διαφορετικό κοινό, με διαφορετικό ντύσιμο και μακιγιάζ. Κάθε φορά ο Mister Pielle αλλάζει, αφού αλλάζω κι εγώ.

Πώς συνδέεται ο Mr. Pielle με εσένα, στη ζωή σου εκτός drag;

Για αρχή, είναι βίωμα φύλου. Δηλαδή ό,τι ανάγκες για έκφραση φύλου μού προκύπτουν στην καθημερινότητα, που δεν θα μπορούσα να εξυπηρετήσω στην ετεροκανονική κοινωνία, τις εξυπηρετώ στο ντραγκ. Στο ντραγκ είμαι ο ρόλος που έχω επιλέξει να είμαι. Και τον επιλέγω με βάση εσωτερικές ανάγκες που έχω, όπως η επαναπρόσληψη των στερεοτύπων σε ένα κουήρ περιβάλλον. Βέβαια δεν είμαι ηθοποιός και δεν το έχω τόσο με το να υποδύομαι κάτι που δεν είμαι (απ’ όσο με ξέρω μέχρι στιγμής), οπότε ο χαρακτήρας του Mister Pielle δεν απέχει πολύ από εμένα. Ίσως θα έλεγα ότι ο Mr Pielle είναι εγώ (σε έναν μεγάλο βαθμό), αλλά βουτηγμένος στα στερεότυπα και με μια υπερβολή. Με λίγα λόγια επιτελώ έναν ρόλο, που έχω δημιουργήσει εγώ με ένα σενάριο προσαρμοσμένο και φτιαγμένο στα μέτρα μου.

Θα ήθελες να πεις κάτι τελευταίο, έτσι για κλείσιμο;

Ελπίζω η drag (King) κοινότητα να αναπτυχθεί και να μεγαλώσει περισσότερο, όπως ήδη έχει αρχίσει να γίνεται. Θα ήθελα να υπάρξουν περισσότερες αναπαραστάσεις αρρενωποτήτων στο ντραγκ και να υπάρξει περισσότερη ποικιλομορφία. Μέσα από αυτό που κάνω, θέλω να εμπνεύσω άτομα να ασχοληθούν με αυτή την τέχνη, όπως εμπνεύστηκα κι εγώ από άλλα. Ευελπιστώ με τους αγώνες μας να αναπτυχθεί χώρος για όλα τα άτομα, που θέλουν να εκφραστούν μέσα από την τέχνη του drag.

Σε ευχαριστούμε πολύ για όσα μοιράστηκες μαζί μας!

*Το άρθρο είναι δημοσιευμένο στο 19ο φύλλο της εφημερίδας «Η Κόκκινη» (Μάης-Ιούνης 2023), που κυκλοφορεί.