Γράφει η Κική Σταματόγιαννη

Ο Σεπτέμβρης θα στέκει πάντα ως υπόμνηση των δολοφονημένων μας. Ως υπόμνηση της θηριωδίας, στην οποία μπορεί να οδηγήσει το φασιστικό και ρατσιστικό μίσος. Ο Σεπτέμβρης θα είναι πάντα για τον Παύλο και τον Ζακ. Δύο πλάσματα που μνημονεύουμε με το μικρό τους όνομα. Οι δολοφονίες τους θύμωσαν και πλήγωσαν χιλιάδες ανθρώπους που βγήκαν στους δρόμους. Βγαίνουν κάθε χρόνο. Θα βγουν και φέτος.

Φέτος –στα τέσσερα χρόνια μετά την καταδικαστική απόφαση της Χρυσής Αυγής ως εγκληματικής οργάνωσης- και ενώ εκδικάζεται η υπόθεση στον δεύτερο βαθμό, βρισκόμαστε μπροστά στο ενδεχόμενο να κυκλοφορούν ελεύθεροι αυτοί που σχεδίασαν, οργάνωσαν και παρότρυναν σε δεκάδες ρατσιστικά εγκλήματα. Οι περισσότεροι από τους καταδικασμένους χρυσαυγίτες του 2020 έχοντας εκτίσει τα 3/5 της ποινής τους και εκμεταλλευόμενοι την τροποποίηση του ποινικού νόμου, είναι ήδη ελεύθεροι. Οι τελευταίοι 11, η ηγεσία στην ουσία της εγκληματικής οργάνωσης, περιμένουν να εκδοθεί η απόφαση στον δεύτερο βαθμό, λογικά στο τέλος του 2024 ή στις αρχές του 2025. Και θα αφεθούν και αυτοί ελεύθεροι. Ήδη ο δρόμος στρώθηκε με την απόφαση του Συμβουλίου Πλημμελειοδικών για αποφυλάκιση του Μιχαλολιάκου τον Μάη αυτής της χρονιάς. Χρειάστηκε να ξεσηκωθεί κύμα διαμαρτυρίας και να ασκηθεί έφεση κατά της αποφυλάκισής του από τον εισαγγελέα Εφετών Λαμίας με το σκεπτικό ότι «είναι επικίνδυνος για την διάπραξη νέων αδικημάτων εφόσον αφεθεί ελεύθερος», προκειμένου με την απόφαση τελικά του δικαστικού συμβουλίου Λαμίας να αποτραπεί το αποκρουστικό αυτό ενδεχόμενο.

Όλο το διάστημα της κάθειρξής του ο Κασιδιάρης έκανε πρόβες ηγεσίας σε μια προσπάθεια να συσπειρώσει το ακροδεξιό ακροατήριο. Παρά το γεγονός ότι υπήρξε μέλος ηγεσίας καταδικασμένης για διεύθυνση εγκληματικής οργάνωσης, τρεις φορές επιδίωξε την κοινοβουλευτική εκπροσώπηση κόμματος. Θα ήταν απλώς θλιβερά αστείο, αν δεν ήταν επικίνδυνο. 

Την ίδια στιγμή βρίσκεται στην κυβέρνηση η πιο σκληρή νεοφιλελεύθερη Δεξιά των τελευταίων δεκαετιών. Μια Νέα Δημοκρατία που έχει ενστερνιστεί ακραία ρατσιστική ρητορική, καθώς τα στελέχη της και ο πρωθυπουργός φωτογραφίζονται μπροστά στον απάνθρωπο φράχτη του Έβρου. Μια κυβέρνηση που είναι υπεύθυνη για το έγκλημα στην Πύλο και –κανείς δεν ξέρει πραγματικά πόσες- επαναπροωθήσεις μεταναστ(ρι)ών και προσφυγ(ισσ)γων. Μια σκληρά νεοφιλελεύθερη Δεξιά, που έχει επιλέξει τον δρόμο της βάρβαρης αστυνομικής καταστολής απέναντι σε οτιδήποτε αμφισβητεί την εξουσία της. Στήνεται έτσι ένα σκηνικό ιδιαιτέρως ευνοϊκό για την επικίνδυνη ενίσχυση της φασιστικής δύναμης.

Κατά τη συνήθη τακτική τους οι (νεο)ναζιστές τείνουν να επιστρέφουν στο προσκήνιο κάθε φορά που κυβέρνηση, Δεξιά και συστημικά ΜΜΕ απευθύνονται και συσπειρώνουν τους νοικοκυραίους και τον μικροαστικό «εθνικό κορμό». Μέσα σε ένα περιβάλλον όπου θεριεύει το μίσος, ο ρατσιστικός, σεξιστικός και ομο/τρανσφοβικός λόγος, οι ναζί εμφανίζονται ως οι πιο αυθεντικοί εκφραστές του, κολυμπώντας μέσα στον κόσμο των «νοικοκυραίων» όπως τα ψάρια στο νερό. Η Ιστορία μάς προσφέρει άφθονες αποδείξεις για το πόσο καλά ξέρουν να κολυμπούν. Δεν χρειαζόμαστε άλλες.

Ποια δικαιοσύνη;

Έξι χρόνια μετά την αποτρόπαια 21^η Σεπτέμβρη 2018 έκλεισε φέτος η αυλαία στο Εφετείο Αθηνών, όπου και εκδικαζόταν σε δεύτερο βαθμό η δολοφονία του Ζακ. Στις 10 Ιούλη το δικαστήριο κήρυξε ομόφωνα ένοχους για ακόμα μία φορά και τους δύο νοικοκυραίους δολοφόνους. Η αναγνώριση ελαφρυντικών οδήγησε στην επιδίκαση εξαιρετικά ήπιων ποινών κάθειρξης 5 ετών στον Δημόπουλο και 6 ετών στον Χορταριά. Υπενθυμίζουμε εδώ ότι οι αστυνομικοί που αποτέλειωσαν με κλωτσιές τον Ζακ, είχαν ήδη αθωωθεί από το πρωτόδικο δικαστήριο.

Όλα εξαρχής προδίκαζαν με κάποιον τρόπο και το αποτέλεσμα αυτής της δίκης. Ένας άνθρωπος δολοφονήθηκε μέρα μεσημέρι στο κεντρικότερο σημείο αυτής της χώρας μπροστά σε δεκάδες μάρτυρες και οι δολοφόνοι του αντί να παραπεμφθούν για ανθρωποκτονία από πρόθεση, κατηγορήθηκαν για ανθρωποκτόνο σωματική βλάβη. Οι ποινές-χάδι, που ήρθαν αργότερα, αγνόησαν επιδεικτικά το ρατσιστικό, ομοτρανσφοβικό κίνητρο, για το οποίο ένα ολόκληρο κίνημα ούρλιαζε έξω από τη δικαστική αίθουσα από την πρώτη στιγμή. Ένα αστικό κράτος δομημένο ακριβώς πάνω στον θεσμικό ρατσισμό και σεξισμό, σε έναν συστημικό και απολύτως ενσωματωμένο ρατσισμό, δύσκολα θα μπορούσε να μας εκπλήξει με την ανακοίνωση μιας άλλης απόφαση. Από την αρχή, φωνάζαμε ότι «Τον Ζακ και όλες τις ταυτότητες που περήφανα έφερε, θα τον δικαιώσουμε εμείς».

Θα απολαύσουμε λοιπόν τόση δικαιοσύνη, όση θα μπορέσουμε να επιβάλλουμε εμείς. Με τους αγώνες υπεράσπισης της μνήμης. Κανείς να μην ξεχάσει ποτέ τι έγινε εκείνο το βράδυ της 18^ης Σεπτέμβρη 2013 στο Κερατσίνι. Κανείς να μην ξεχάσει ποτέ τη Γλάδστωνος και το ματωμένο παπούτσι που έμεινε πεταμένο στις πλάκες του πεζοδρομίου την 21^η Σεπτέμβρη 2018. Εκεί που μια βιτρίνα κοστολογήθηκε ακριβότερα από μια ανθρώπινη ζωή. Πολύ ακριβότερα. Να διασώσουμε λοιπόν τη μνήμη, συλλαβίζοντας τα ονόματα των νεκρών μας, των δολοφονημένων από φασίστες, νοικοκυραίους, αφεντικά και αστυνομία. Και να παλέψουμε με ακόμα μεγαλύτερο πάθος για έναν κόσμο χωρίς φασισμό και όλα όσα τον γεννούν, τον συντηρούν και τον θρέφουν.

*Το άρθρο είναι δημοσιευμένο στο 24ο φύλλο της εφημερίδας «Η Κόκκινη» (Σεπτέμβρης 2024), που κυκλοφορεί.