Γράφει ο Χάρης Παπαδόπουλος

Σαν σήμερα, πριν 35 χρόνια ακριβώς, στις 16 Δεκέμβρη 1990, ο «Άγιος» Φλωρίνης, ο ακροδεξιός επίσκοπος της πόλης, αφόριζε τον σκηνοθέτη Θόδωρο Αγγελόπουλο και όλους τους συντελεστές της ταινίας «Το μετέωρο βήμα του πελαργού» που γυρίζονταν εκείνη την εποχή στη Βόρεια Ελλάδα.

Ο ορθόδοξος ιεράρχης, που είχε γκρεμίσει εκκλησιές – αρχαιολογικά μνημεία επί χούντας μόνο και μόνο επειδή διέθεταν επιγραφές σε κυριλλική γραφή, είχε προμηθευτεί αντίγραφο του σεναρίου της ταινίας και είχε αντιληφθεί πως υπήρχαν αναφορές στην καταπιεσμένη μακεδονική εθνική μειονότητα, και ιδιαίτερα στους «Μη Έλληνες το γένος» αντάρτες του εμφυλίου πολέμου και τους απογόνους τους που ακόμη δεν έχουν δικαίωμα να επιστρέψουν στην Ελλάδα.

Χαρακτηριστικά η σκηνή του γάμου στην ταινία, όπου οι μισοί καλεσμένοι βρίσκονται περιορισμένοι στη μία πλευρά των συνόρων και οι άλλοι μισοί από την άλλη, είναι από τις πιο δυνατές απεικονίσεις της καταπίεσης της μακεδονικής μειονότητας και του αναγκαστικού χωρισμού των οικογενειών των πρώην ανταρτών, που συνεχίζεται ακόμη και σήμερα.

Φυσικά, ούτε οι αφορισμοί και τα σαμποτάζ ούτε η έξαλλη κινητοποίηση της ακροδεξιάς εμπόδισαν την ταινία να ολοκληρωθεί, πράγμα που συνέβη σε μεγάλο βαθμό χάρη στην πρακτική στήριξη εκατοντάδων ντόπιων εθνικά Μακεδόνων κατοίκων προς το συνεργείο της ταινίας, με κάθε τρόπο.

Οι έξαλλες διαμαρτυρίες των ακροδεξιών και του παπαδαριού, οι γραφικές διαδηλώσεις και το συστηματικό σαμποτάζ μέχρι και με αλλοπρόσαλλο βάψιμο των σπιτιών της Φλώρινας που θα χρησιμοποιούσε ως σκηνικό σε ορισμένα πλάνα της ταινίας, μονάχα κατάφεραν να κάνουν περίγελο την Ελλάδα παγκοσμίως.

Στο πλευρό του σκηνοθέτη μπήκαν μια σειρά προσωπικότητες της τέχνης, με πρώτο τον Ακίρα Κουροσάβα, κορυφαίο γιαπωνέζο σκηνοθέτη, που δημοσιοποίησε με μεγάλη θέρμη τις διώξεις που δεχόταν ο Αγγελόπουλος και την ανάγκη διεθνούς στήριξής του.