Γράφει η Δήμητρα Γεμενεντζή

23.214 πολίτες, καθώς και εκατοντάδες ακόμη άνθρωποι που ζουν, εργάζονται ή επισκέπτονται το κέντρο της Θεσσαλονίκης, απαξιώθηκαν και προσβλήθηκαν δημόσια στο δημοτικό συμβούλιο του Δήμου Θεσσαλονίκης(1/4), κατά τη συζήτηση για τη διεξαγωγή δημοψηφίσματος σχετικά με το μέλλον της ΔΕΘ.

Οι θέσεις του κ. Αγγελούδη και «συνεργατών» του, όπως ο κ. Καλογήρου, ήταν ήδη γνωστές μέσα από συνεντεύξεις τους. Παρ’ όλα αυτά, η δημόσια παραδοχή τους στο δημοτικό συμβούλιο ήταν εξοργιστική.

Λίγο πριν από τις εκλογές, στην εφημερίδα Μακεδονία, ο κ. Αγγελούδης δήλωνε:

• ότι τα 2/3 του συνολικού οικοπέδου πρέπει να αποδοθούν στην πόλη για τη δημιουργία Μητροπολιτικού Πάρκου,
• ότι στην περιαστική ζώνη της πόλης, με διασφαλισμένη οδική και συγκοινωνιακή σύνδεση, πρέπει να δημιουργηθεί η νέα ΔΕΘ, ένα σύγχρονο εκθεσιακό κέντρο ικανό να φιλοξενεί εκθεσιακά γεγονότα μεγάλης κλίμακας,
• και ότι, σεβόμενοι τους ιστορικούς δεσμούς της ΔΕΘ με την πόλη, ένα μέρος του οικοπέδου θα μπορούσε να παραμείνει εκθεσιακό, στεγάζοντας σε σύγχρονες εγκαταστάσεις θεματικά γεγονότα περιορισμένης όχλησης και ήπιου περιβαλλοντικού αποτυπώματος.

Κι όμως, στο δημοτικό συμβούλιο της 1ης Απριλίου 2026 ακούσαμε ότι:

• το δημοψήφισμα δεν μπορεί να γίνει για νομικούς λόγους,
• η ανάπλαση του Υπερταμείου θα φέρει ανάπτυξη,
• ο κόσμος στηρίζει το σχέδιο του Υπερταμείου,
• οι 23.214 δημότες «δεν υπάρχουν»,
• η Σίνδος «δεν υπάρχει»,
• το δημοψήφισμα φέρνει διχασμό,
• και ότι 120 στρέμματα της ΔΕΘ θα γίνουν Μητροπολιτικό Πάρκο.

Ψέματα ένα προς ένα

Πρώτον, η νομιμότητα των 23.214 υπογραφών θεμελιώνεται από τη συνηγορία τριών έγκυρων συνταγματολόγων, αλλά και από την ίδια τη λογική της κατοχυρωμένης Ευρωπαϊκής Πρωτοβουλίας Πολιτών, η πλατφόρμα της οποίας απαιτεί μόνο τα προσωπικά στοιχεία του πολίτη. Η ομάδα ενεργών πολιτών συγκέντρωσε και κατέθεσε 23.214 αιτήματα δημοτών με απολύτως νόμιμο και διαφανή τρόπο. Και, κυρίως, το αίτημα των πολιτών απευθύνεται στο δημοτικό συμβούλιο, όχι στις υπηρεσίες του δήμου.

Δεύτερον, τα περί «Μητροπολιτικού Πάρκου» δεν αντέχουν σε σοβαρή εξέταση. Ο πρόεδρος της ΔΕΘ, Χρήστος Τσεντεμεΐδης, παρουσίασε σχέδιο που προβλέπει επτά κτίρια και δύο σύγχρονα εκθεσιακά περίπτερα-μαμούθ, χωρίς μάλιστα να υπάρχει ακόμη τελικό σχέδιο, το οποίο μετατίθεται για τρεις μήνες αργότερα. Τα δύο περίπτερα, όπως ανακοινώθηκε, θα καλύπτουν συνολικά 41.500 τ.μ. Αυτό σημαίνει ότι το καθένα θα είναι περίπου 20.000 τ.μ., δηλαδή σχεδόν όσο η Ρωμαϊκή Αγορά.

Τα δε 120 στρέμματα που εξαγγέλλονται δεν αφορούν πάρκο, αλλά αδόμητο χώρο. Και αδόμητος χώρος είναι και τα πεζοδρόμια. Άλλο, λοιπόν, ο αδόμητος χώρος και άλλο το πραγματικό, συνεκτικό, πυκνό πράσινο που έχει ανάγκη η πόλη.

Τρίτον, η κατασκευή πάρκινγκ στο κέντρο δεν αποτελεί λύση. Αντίθετα, θα προσελκύσει ακόμη περισσότερα αυτοκίνητα σε μια πόλη που ήδη ασφυκτιά από το κυκλοφοριακό, την ατμοσφαιρική ρύπανση και την επιβάρυνση της δημόσιας υγείας. Και μάλιστα σε μια περιοχή που εξυπηρετείται ήδη από δύο σταθμούς μετρό.

Η Θεσσαλονίκη βρίσκεται ήδη στις τελευταίες θέσεις της Ευρώπης ως προς το πράσινο ανά κάτοικο. Η Ελλάδα καταδικάστηκε από το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΔΕΕ) τον Μάρτιο του 2023 για τη συστηματική και συνεχή υπέρβαση των ορίων ατμοσφαιρικής ρύπανσης (μικροσωματίδια PM10) στη Θεσσαλονίκη

Σε μια πόλη με τόσο υψηλά επίπεδα μικροσωματιδίων και τόσο χαμηλή ποιότητα αστικού περιβάλλοντος, η δημιουργία ενός πραγματικού μητροπολιτικού πάρκου στον χώρο της ΔΕΘ θα έπρεπε να είναι αυτονόητη προτεραιότητα. Όχι ένα πάρκο-βιτρίνα, όχι «λουλουδάκια και παρτέρια», αλλά ουσιαστικό πράσινο, με διατήρηση των ιστορικών κτιρίων, με ήπιες εκθεσιακές χρήσεις και με ελεύθερο χώρο για τους ανθρώπους της πόλης.

Δεν είμαι δημότης Θεσσαλονίκης, αλλά δημότης περιφερειακού δήμου. Ωστόσο, έχοντας επίγνωση της ανάγκης για πράσινο στο κέντρο της πόλης, ενεργοποιήθηκα από την αρχή αυτής της προσπάθειας συλλογής υπογραφών από την επιτροπή πολιτών. Και, παρότι δεν νιώθω καλά για το πόσο μικρή ήταν η προσωπική μου συμμετοχή, μπορώ να βεβαιώσω κάτι πολύ απλό αλλά πολύ σημαντικό: οι άνθρωποι που υπέγραφαν ήξεραν πολύ καλά τι υπέγραφαν.

Για έναν ολόκληρο χρόνο, άνθρωποι αυτής της πρωτοβουλίας βρέθηκαν καθημερινά σε γειτονιές, εκδηλώσεις, λαϊκές αγορές, ακόμη και έξω από εκκλησίες. Με αμείωτη δύναμη, επιμονή και πίστη εξηγούσαν σε κάθε πολίτη το περιεχόμενο του αιτήματος. Είναι, λοιπόν, αδιανόητο αυτοί οι άνθρωποι και όλοι όσοι υπέγραψαν να απαξιώνονται τόσο χυδαία.

Όχι, κ. Αγγελούδη, η πρόταση για δημοψήφισμα δεν είναι η απομάκρυνση της ΔΕΘ από τη Θεσσαλονίκη, όπως παραπλανητικά ειπώθηκε. Δεν είναι απόρριψη της ιστορικής σχέσης της ΔΕΘ με την πόλη. Είναι πρόταση μεταφοράς μόνο των δύο μεγάλων, βαριών εκθέσεων στην περιφέρεια, στη Σίνδο, και ταυτόχρονα διατήρησης ήπιων εκθεσιακών δραστηριοτήτων στον σημερινό χώρο, μέσα σε ένα πραγματικό μητροπολιτικό πάρκο.

Αυτό που ζητούν οι πολίτες της Θεσσαλονίκης και των γύρω δήμων δεν είναι διχασμός. Είναι ανάσα. Είναι ποιότητα ζωής. Είναι δημοκρατική συμμετοχή. Είναι το δικαίωμα να αποφασίζουν για το μέλλον της πόλης τους.

Το πραγματικό ερώτημα, λοιπόν, παραμένει:
ποια δημοκρατία θέλουμε;
Μια δημοκρατία που ακούει τους πολίτες ή μια δημοκρατία που τους μετρά μόνο όταν ψηφίζουν;