Από τη δεύτερη συζήτηση του 10ου αυτοοργανωμένου REclaim PRIDE – Thessaloniki την Παρασκευή 22 Μάη με τίτλο: οι ζωές μας πάνω από τα όπλα τους.

Άλεξ Παναγιωτίδης (Συνέλευση Γυναικών 8 Μάρτη)

Το νέο ν/σ αναλαμβάνει με κάθε τρόπο να σπρώξει την νεολαία στα χακί. Μας αποδεικνύει πως η πολεμική ρητορική, ο διάχυτος μιλιταρισμός και η στρατιωτικοποίηση της νεολαίας δεν αποτελούν εκφάνσεις της πολιτικής του συστήματος και της κυβέρνησης Μητσοτάκη αλλά κεντρικότατες επιλογές τους. Μια πολιτική πλήρως εναρμονισμένη με τις αποφάσεις της ΕΕ στα πλαίσια του επανεξοπλισμού της, όπου σε πολλές χώρες της Ευρώπης σκέφτονται να επαναφέρουν την υποχρεωτική θητεία (πχ Γερμανία) και προχωρούν αντίστοιχα σε αναδιατάξεις του στρατού.

Όταν μια χώρα βρίσκεται σε πολεμική προετοιμασία, ο μιλιταρισμός αποτελεί μια συνειδητή επιλογή του πολιτικού συστήματος προκειμένου να αντιμετωπίσει την κρίση που ξέρει ότι έρχεται. Σε μια στρατιωτικοποιημένη κοινωνία ο στρατός απλά αποτελεί την κορυφαία ένδειξη της. Ας δούμε λοιπόν τι «φέρνει» αυτό το νομοσχέδιο. Αρχικά όλοι οι φαντάροι θα κατατάσσονται αποκλειστικά στον Στρατό Ξηράς, καθώς καταργείται η κατανομή μεταξύ των τριών κλάδων. Η απόφαση αυτή στοχεύει στο ευκολότερο μάντρωμα των νεοσύλλεκτων και στην ακόμη ευκολότερη διοχέτευσή τους στις μονάδες της Πρώτης Γραμμής, την ίδια στιγμή που η λεγόμενη βυσματοκρατία των «προνομιούχων» θα παραμείνει άθικτη. Ενώ η βασική στρατιωτική εκπαίδευση, που αποτελεί και το πιο σκληρό κομμάτι της θητείας και είναι άμεσα συνδεδεμένη με συγκεκριμένα πρότυπα αρρενωπότητας και ματσίλας, επεκτείνεται από τις 3 στις 10 εβδομάδες, σε ένα πλαίσιο αύξησης της πειθάρχησης και υποταγής στα στρατιωτικά πρέπει.

Η νεολαία σύμφωνα με τα προτάγματα του νομοσχεδίου πρέπει να εισέρχεται από νωρίς στη στρατιωτική εκπαίδευση. Αυτός είναι και ο λόγος που μειώνονται τα όρια αναβολών για λόγους σπουδών. Παράλληλα χορηγούνται κίνητρα ώστε οι υπόχρεοι στράτευσης να παρακάμπτουν τις σπουδές τους προκειμένου να υπηρετήσουν τη θητεία τους. Ένα από αυτά είναι η 9μηνη θητεία αντί 12μηνης στην περιοχή του τόπου προέλευσης. Ενώ η διαδικασία των αναβολών δυσκολεύει με την αυστηροποίηση της χορήγησης του ι5 όπου πλέον απαιτείται γνωμάτευση από γιατρό του ΕΣΥ, εξέταση διακλαδικής ψυχιατρικής επιτροπής και έγκριση από το ΚΕΠΑ. Αυτό το μέτρο δεν είναι καθόλου τυχαίο καθώς βλέπουμε τα τελευταία χρόνια ότι η νεολαία έχει γυρίσει μαζικά την πλάτη της στο στρατό αλλά και στις στρατιωτικές σχολές. Ενδεικτικά οι απαλλαγές από 8.376 το 2020, έφτασαν τις 11.389 το 2024.

Σε αυτό τον στρατιωτικό γολγοθά μάλιστα επιχειρείται για πρώτη φορά να ενταχθούν και οι γυναίκες, μέσα από τη λεγόμενη «εθελοντική στράτευση», και μάλιστα υπό το πρίσμα της ισότητα. Το υπουργείο δίνει επιπλέον μόρια για την ένταξη στο δημόσιο (τα λεγόμενα τυράκια) για όσες επιλέξουν να καταταγούν, κάτι που δεν αποκλείουμε αργότερα να θέλουν να το κάνουν υποχρεωτικό.

Όσον αφορά τα τρανς άτομα, δηλαδή οι τρανς γυναίκες που δεν έχουν αλλάξει ακόμα τα χαρτιά τους αλλά και οι τρανς άντρες μετά την αλλαγή των νόμιμων εγγράφων τους, καλούνται κανονικά στον στρατό. Η τρανς ταυτότητα εντάσσεται στις «ψυχοσεξουαλικές διαταραχές» και συγκεκριμένα με την ονομασία ¨διαταραχή ταυτότητας φύλου», το δικαίωμα απαλλαγής, (ι5) επομένως παραμένει. Χρειάζεται όμως να περάσει συνολικό διάστημα 5 ετών είτε με ετήσιες είτε με εξάμηνες αναβολές μέχρι την τελική απαλλαγή. Η διαδικασία των αναβολών μεταφέρεται στα στρατόπεδα που καλούμαστε να καταταχθούμε, πράγμα που σημαίνει ότι σηκώνουμε μόνα μας αποκλειστικά το οικονομικό βάρος της απαλλαγής. Εδώ θα μπορούσαμε να πούμε ότι το ν/σ αυτό λειτουργεί τιμωρητικά για τα άτομα που δεν μπορούν ή δεν θέλουν να πάνε στο στρατό με πιο ευάλωτα να είναι τα λαϊκά στρώματα και τα φτωχά τρανς άτομα.

Είναι σημαντικό να μιλήσουμε για την ψυχιατρικοποίηση της τρανς ταυτότητας, το ότι δηλαδή θεωρείται ψυχική ασθένεια. Σε μια άλλη περίοδο η κοινότητα ίσως να αντιδρούσε σε αυτό, δεδομένης όμως της κατάστασης η ανάγκη να μην πάμε στον στρατό είναι μεγαλύτερη, καθώς η ζωή μας δεν κινδυνεύει μόνο σε καιρό πολέμου αλλά και σε καιρό ειρήνης. Είναι σημαντικό να αναφέρουμε ότι επειδή το ν/σ είναι πολύ πρόσφατο, οι οδηγίες και απαντήσεις που δίνονται ακόμα είναι αρκετά ασαφείς. Διαβάζοντας την εμπειρία 7 τρανς ανδρών που καλέστηκαν τον Φεβρουάριο και μπήκαν στην διαδικασία της αναβολής, υπάρχει η δυνατότητα της απαλλαγής αλλά υπήρξαν και σχόλια του τύπου «μια χαρά παιδί φαίνεσαι γιατί να μην πας στρατό;» το οποίο μας δείχνει ότι δεν ξέρουμε στα επόμενα χρόνια και με τις διεθνές εξελίξεις τι μπορεί να ισχύσει.

Όλο αυτό έχει συγκεκριμένη στόχευση που αποτελεί κομμάτι της πολεμικής προετοιμασίας και αφορά το ιδεολογικό σκέλος. Η θητεία είναι μια διαδικασία όπου μαθαίνεις να χειρίζεσαι όπλο, μαθαίνεις την υποταγή με τον πιο αυστηρό τρόπο και να αποτελείς κομμάτι της μάζας, και οπωσδήποτε όποιος είναι αδύναμος να τον κάνεις πέρα. Ενώ οι φαντάροι αποκόπτονται από το περιβάλλον τους, οικογενειακό, φιλικό κλπ αποκόπτονται και από οποιαδήποτε συλλογική διαδικασία. Όσο μικρότερος μπεις τόσο πιο ευάλωτος είσαι στην αφομοίωση αυτής της ιδεολογίας και της υποταγής. Θέλουν να αποδεχθούμε δηλαδή κάθε θυσία για την πατρίδα σε περίπτωση εμπλοκής σε πόλεμο. Όταν ο υπουργός Άμυνας δηλώνει ότι πρέπει να είμαστε συμφιλιωμένα να βλέπουμε να γυρνάνε φέρετρα με ελληνικές σημαίες, σημαίνει ότι πρέπει να αποδεχθούμε τις περικοπές για κάθε καθημερινή ανθρώπινη μας ανάγκη όπως μισθούς, κοινωνικές παροχές και φροντίδα αφού όλα τα χρήματα πάνε στους πολεμικούς εξοπλισμούς και την πολεμική προετοιμασία.

Όλα τα παραπάνω αναδεικνύουν τη σπουδή της κυβέρνησης Μητσοτάκη και του συστήματος να αναδιατάξει την έννοια της θητείας στην κατεύθυνση της εντατικοποίησης και της πειθάρχησης – στην εκπαίδευση στην υποταγή του ανώτερου και την αφομοίωση του τρίπτυχου πατρίς-θρησκεία-οικογένεια.

Πατρίς: υπάρχει πάντα κάποιος εξωτερικός εχθρός που μας απειλεί και εμείς είμαστε οι δημοκράτες που πρέπει να προστατέψουμε τις αξίες μας

Θρησκεία: Διασφαλίζει την συνοχή της πατρίδας

Οικογένεια: Οι μελλοντικοί στρατιώτες, οι γυναίκες που θα γεννήσουν τους επόμενους φαντάρους και σε περίπτωση πολέμου οι γυναίκες που θα φροντίσουν και θα περιθάλψουν τους τραυματίες, τους ανάπηρους κλπ.

Όσα δεν χωράμε σε αυτό λοιπόν το τρίπτυχο, απειλούμε την συνοχή της πατρίδας και αυτομάτως γινόμαστε ο εχθρός. Ο εσωτερικός εχθρός είναι μέσα στην πατρίδα, είμαστε όλα εμείς που αμφισβητούμε τον πόλεμο ως πολιτική τοποθέτηση είτε είμαστε άνθρωποι που απλώς δεν χωράμε στα πρότυπα της πολεμικής προετοιμασίας. Μπορούμε να πούμε ότι ο μιλιταρισμός θέτει ένα πρότυπο “κοινωνίας στρατώνα” όπου ο καθένας έχει τον ρόλο του αποκλειστικά.

Οι φεμινίστριες, οι θηλυκότητες, τα ΛΟΑΤΚΙ+ και ιδιαίτερα τα τρανς άτομα ταυτοποιούνται στις συνειδήσεις ως τα υπαίτια για την καταστροφή της κοινωνικής και οικογενειακής συνοχής και την κατάλυση ηθών και ως τέτοια πρέπει να περιθωριοποιηθούν (αν όχι να εξαφανιστούν).

Ο στρατός ορίζεται ως υπερασπιστής της πατρίδας και του συντάγματος. Σε περιόδους ομαλότητας μπορεί να μην φαίνεται έντονα ο ρόλος του. Σε περιόδους κρίσης, πάντα αναβαθμίζεται ο ρόλος του και η επιρροή που έχει συνολικά την κοινωνία ως ιδανικό πρότυπο. Το ακραίο ιδανικό πρότυπο της στρατιωτικοποιημένης Γερμανίας, είναι η ναζιστική Γερμανία, όπου η οικονομία ήταν στραμμένη στον πόλεμο, όλοι και όλες είχαν δουλειά αλλά έπρεπε να αρκούνται σε ψίχουλα. Στο στόχαστρο είχαν μπει οι ανύπαντρες γυναίκες (γιατί την περίοδο του πολέμου η γυναίκα έχει έναν πολύ συγκεκριμένο ρόλο) και τα ΛΟΑΤΚΙΑ άτομα που μέσα σε μια νύχτα ομοφυλόφιλοι άντρες βρέθηκαν σε στρατόπεδα συγκέντρωσης με την στολή τους να έχει ένα ροζ τριγωνάκι για να τους ξεχωρίζουν.

Σήμερα ένα σύγχρονο στρατόπεδο συγκέντρωσης θα μπορούσαμε να πούμε την Γάζα. Και μια και μιλάμε για μια στρατιωτικοποιημένη κοινωνία με-υποτίθεται- προοδευτικό πρόσημο. το Ισραήλ έχει ένα προχωρημένο πλαίσιο για τις γυναίκες και τα ΛΟΑΤΚΙΑ αρκεί βέβαια να υπηρετούν στο στρατό και να μην αντιδρούν στην σφαγή των Παλαιστινίων και τον επεκτατικό πόλεμο. Το πόσο πραγματικά νοιάζεται για τις γυναίκες το είδαμε όταν η πρώτη βόμβα στο Ιράν έπεσε σε σχολείο θηλέων με 148 νεκρές μαθήτριες. Το Ισραήλ λοιπόν δεν είναι αντισεξιστικός παράδεισος όπως θέλει να παρουσιάζεται, σε αντίθεση με τα υπόλοιπα μουσουλμανικά κράτη. Σύμφωνα με έρευνες το Ισραήλ έχει καταστεί διεθνές καταφύγιο βιαστών αι παιδοβιαστών. Η κουλτούρα του στρατού – όπως και κάθε στρατού κατοχής – είναι να εξευτελίζει σεξουαλικά τους Παλαιστίνιους και τις Παλαιστίνιες. Αυτό δεν μπορούσε να μην περάσει και στην ισραηλινή κοινωνία. Υπάρχουν διαπιστωμένοι συστηματικοί βιασμοί ανηλίκων και γυναικών με ελάχιστες καταγγελίες είτε μέσα στο στρατό είτε στην κοινωνία γενικότερα.

Για τα τρανς άτομα και την στράτευση που θέλουμε να μιλήσουμε αρχικά να ξεκινήσουμε ότι αναγνωριστήκαμε νομικά μόλις το 2017 – μέσα από το νόμο για την νομική αναγνώριση – όπου το Σωματείο Υποστήριξης Διεμφυλικών έδωσε μια τεράστια και σημαντική μάχη. Όμως δεν έγινε πλήρως αποψυχιατρικοποίηση, τα μη δυαδικά άτομα δεν αναγνωρίζονται νομικά, δεν υπάρχει καμία προστασία τρανς πρόσφυγα. Το κοινωνικό κράτος δεν καλύπτει το οικονομικό βάρος της επιβεβαιωτικής φροντίδας (εκτός από μια μονάδα που υπάρχει στην Αθήνα με μεγάλη αναμονή) και αναγκαζόμαστε τα περισσότερα άτομα να καταφεύγουμε σε ιδιώτες. Αλλά και η θεραπεία στο δημόσιο νοσοκομείο, είναι πολλές φορές προβληματική. Με το πιο πρόσφατο παράδειγμα, του θεράποντος ιατρού μιας τρανς γυναίκας που μόλις είχε αποβιώσει και μάλιστα διευθυντή της Α’ Ογκολογικής Κλινικής που επέλεξε να δημοσιεύσει στον προσωπικό του λογαριασμό στα κοινωνικά δίκτυα μία βαθιά κακοποιητική και τρανσοφοβική ανάρτηση για έναν άνθρωπο που μόλις είχε φύγει από τη ζωή. Ευτυχώς το σωματείο του νοσοκομείου με ανάρτησή του υπερασπίστηκε τα αυτονόητα. Μέσα από αυτό το παράδειγμα μπορούμε να καταλάβουμε την προκατάληψη, την μη ισότιμη πρόσβαση στην υγεία και πολλές φορές την κακοποιητική συμπεριφορά που μπορούμε να δεχθούμε.

Και εδώ θέλω να το συνδέσω με το στρατό και το νέο ν/σ καθώς μέσα από τις μαρτυρίες αυτών των τρανς ανδρών που καταγράφηκαν όπως προανέφερα υπήρχαν σχόλια «μια χαρά παιδί φαίνεσαι γιατί δεν πας στον στρατό» και εγώ αλήθεια θα ήθελα να σχολιάσω ότι ακούγονται τέτοια σχόλια την στιγμή που δεν έχει διαμορφωθεί καν το πλαίσιο ασφαλούς ένταξης διεμφυλικών ατόμων στην κοινωνία πόσο μάλλον στον στρατό. Αλλά για τον στρατό συγκεκριμένα αυτό θα προϋπέθετε πρόσβαση σε ενδοκρινολόγο και ψυχίατρο, προστασία ευαίσθητων δεδομένων, περιορισμό κοινολόγησης της ταυτότητας φύλου, ρύθμιση θαλάμων και χώρων υγιεινής για τις ανάγκες επιβεβαιωτικής φροντίδας που είναι απαραίτητη και δεν μπορεί να διακοπεί, συνεχής ιατρική παρακολούθηση, διαδικασίες προστασίας από παρενόχληση και εκπαίδευση των στελεχών του στρατού. Γι` αυτό τα τρανς άτομα πάντα απέφευγαν τη στράτευση για λόγους ασφάλειας και αξιοπρέπειας.

Παρά το νομικό πλαίσιο που βελτιώθηκε, γυναίκες και ΛΟΑΤΚΙΑ δεχόμαστε επίθεση, τα δικαιώματά μας αναιρούνται από διάφορους νόμους όπως του Τσιάρα για την συνεπιμέλεια, τους αντιμεταναστευτικούς του Πλεύρη αλλά και τις πολιτικές λιτότητας που στην ουσία τα καταπατούν στην πράξη. Και σε όλα τα παραπάνω χρειάζεται απάντηση με την ένταξή μας στις συλλογικότητές μας και συλλογική δράση για να υπερασπιστούμε τα δικαιώματα και την ζωή μας. Χρειαζόμαστε ενότητα με κάθε κίνημα γιατί η καταπίεση έχει κοινή ρίζα και μας αφορά όλες/ους/α. Γιατί θέλουμε αυτά τα ζητήματα να μπορούν να ανοίγουν και σε άλλους κοινωνικούς χώρους και να διευρύνεται το ακροατήριο για τα φεμινιστικά και ΛΟΑΤΚΙΑ ζητήματα όπως στα Πανεπιστήμια, στους χώρους εργασίας στους συλλόγους. στη γειτονιά. Αυτό είναι κάτι που η Συνέλευσή Γυναικών 8 Μάρτη, προσπαθεί όλα αυτά τα χρόνια να κάνει.

Ιδιαίτερα στα σωματεία, που μπορεί να έχουν ξεπουλημένη ηγεσία όπως θα πουν κάποιοι/ες/α, που μπορεί εργαζόμενοι/ες να έχουν σεξιστικές – ομοτρανσφοβικές απόψεις και συμπεριφορές, όμως είναι τα μόνα που μπορούν να μας υπερασπιστούν Και έχουμε και παραδείγματα που υπερασπίστηκαν την κοινότητα όπως το παράδειγμα που προανέφερα με το σωματείο των γιατρών ή το σωματείο εκπαιδευτικών που υπερασπίστηκαν συνάδελφο τους όταν ακροδεξιοί γονείς θέλησαν να τον διώξουν από το σχολείο απλά επειδή ήταν ομοφυλόφιλος. Την αποτελεσματικότητα των συνδικάτων την είδαμε επίσης με τους λιμενεργάτες που σταμάτησαν των ανεφοδιασμό του Ισραήλ σε Ιταλία και Ελλάδα στο λιμάνι του Πειραιά.

Απέναντι στο τρίπτυχο πατρίς- θρησκεία- οικογένεια εμείς απαντάμε με συσπείρωση – ενότητα – δράση για να δώσουμε τους αγώνες του σήμερα, για τις ζωές και τα δικαιώματα μας.